1
Quý nhân đó là Giao phu nhân, bà là ái thiếp được sủng ái của Đông Dương Hầu gia.
Ta và nàng ta có vài phần giống nhau, nên đã bị chọn làm người mang thai thay cho con của bà ta.
Ta bị nàng ta nhốt lại, nuôi như súc vật suốt mười năm. Trong những tháng ngày dài đằng đẵng đó, ta từng nghĩ mình may mắn.
May mắn vì có khuôn mặt giống Giao phu nhân, nên khi con trai con gái ta thập tử nhất sinh, ta có thể đổi lấy chút bạc mua thuốc cho chúng.
Mang thai hết lần này đến lần khác, sống trong cảnh tối tăm như ngục tù, khiến ta sống không bằng chết.
Mỗi năm quý nhân chỉ cho gửi một lá thư. Trong thư, mẹ chồng tỉ mỉ kể về tình hình hai đứa nhỏ: nói con trai đi học, con gái học thêu thùa nữ công, rằng nhờ số bạc ta gửi về, bà ta đã nuôi dạy các con rất tốt.
Mỗi khi nghĩ đến cái chết, ta lại lật đi lật lại những bức thư ấy, dùng chúng để tự dỗ mình sống thêm một ngày.
Ai mà ngờ, tất cả chỉ là dối trá.
Mười năm bị Giao phu nhân giam giữ, hầu như mỗi năm ta đều sinh một đứa trẻ. Nhưng mỗi lần sinh xong, chưa kịp nhìn mặt con, đứa bé đã bị nàng ta bế đi.
Ba năm cuối cùng, ta sinh liên tiếp ba lần thai c.h.ế.t lưu. Thầy thuốc nói thân thể ta đã tổn hại nghiêm trọng, sống chẳng còn được bao lâu.
Giao phu nhân thấy ta xui xẻo, sai người vứt ta ở vùng ngoại ô hoang vắng.
Mười năm gian khổ, ta đã tiều tụy đến nỗi không còn ai nhận ra nổi. Ta lê lết bò về làng Hạ gia, không một người nào còn nhớ đến ta.
Ta bò đến cổng nhà họ Hạ, bên trong vang lên tiếng cười nói vui vẻ.
Qua khe cửa, ta thấy người chồng “tử trận” của mình – Hạ Kỳ – cùng con trai ta – Hạ Thần, họ đang chơi đá cầu với một cậu bé khoảng mười tuổi.
Một người phụ nữ tầm tuổi ta bước ra, tươi cười gọi họ vào ăn cơm.
Ta c.h.ế.t lặng.
Từ Thị- mẹ chồng ta, xách một khúc thịt quay về.
Thấy ta nằm rạp trước cổng, bà ta vội vàng gọi vào trong: “A Liên, mang cho bà lão này bát cháo trắng.”
Bà ta đỡ ta ngồi lên bậc đá.
“Tội nghiệp thật, sao lại thành ra thế này…”
Nước mắt ta rơi như mưa.
Ta níu lấy tay áo bà ta, nức nở: “Mẹ ơi!”
Bà ta giật mình nhìn ta một lúc, rồi sắc mặt thay đổi ngay lập tức.
Bà ta rút tay áo ra, đá ta một cú lăn xuống bậc thềm. Hạ Kỳ và Hạ Thần nghe thấy ồn ào cũng đi ra.
Từ Thịvội nói với hai người: “Không biết con ăn mày nào lảng vảng đến đây, chắc định trộm đồ.”
Hạ Kỳ bịt mũi, cau có: “Hạ Thần, còn không mau đuổi bà ta đi!”
Hạ Thần lập tức chạy đến đá ta.
“Đồ ăn mày thối tha, còn không cút đi! Đấm cho vỡ mặt bây giờ.”
“Thần nhi, là mẹ mà! Mẹ đây mà!”
Ta vừa tránh đòn, vừa khóc lóc van xin. Nhưng nó không dừng lại, ngược lại còn đá càng mạnh hơn.
Người phụ nữ tên A Liên bước ra, nhẹ giọng gọi:
“Thần nhi, đuổi xong thì vào ăn cơm nhé, thầy con còn hẹn chiều đi lấy sách mà.”
Ả ta khoác tay Hạ Kỳ, gọi cả Từ Thị vào, chẳng ai thèm nhìn ta lấy một cái.
Ta không chịu nổi đau đớn, khó khăn lết đến bên lề đường. Khi cổng nhà chỉ còn lại ta và Hạ Thần, nó mới ngừng tay.
Nó ngồi xổm xuống, giọng nói dịu lại như đang khẩn cầu: “Mẹ đi đi, mẹ cũng thấy rồi đó, cha đã cưới người khác, mười năm mẹ không trở về, giờ về làm gì nữa?”
“Ta không về là vì bà nội con đã bán ta đi! ta bị nhốt như trâu bò, phải sinh con cho người khác…”
Ta nắm tay nó, nước mắt giàn giụa.
“Thần nhi, mười năm nay mẹ rất nhớ con và em con, giờ mẹ sắp c.h.ế.t rồi, con có thể gọi mẹ một tiếng nữa thôi, được không?”
Hạ Thần lập tức nổi giận: “Lý thị, bà điên rồi à?”
“Bà đúng là sinh ra ta, nhưng giờ ta là tú tài, sang năm sẽ vào kinh dự thi, không chừng còn làm quan. Bà nghĩ bà như thế, xứng làm mẹ ta à?”
“Bà ra ngoài sinh con cho đàn ông khác, dùng thân mình đổi tiền, loại đàn bà như bà thật ô nhục.”
“Bà rời nhà khi ta tám tuổi, giờ ta đã mười tám, dì Liên chăm sóc ta lâu hơn bà. Dì ấy mới là mẹ ta!”
“Nếu bà còn có chút lương tâm, thì hãy biến khỏi đây, đừng bao giờ làm phiền đến gia đình chúng ta nữa.”
Toàn thân ta như rơi vào hầm băng lạnh buốt.
Đây là con trai ta. Người mà ta đã dốc hết m.á.u thịt nuôi lớn thành tú tài.
Nó hút cạn m.á.u ta, rồi quay lưng lại chê bai rằng m.á.u ta bẩn.
“Thế còn em con, Nhị Nha? Bà con nói, con bé đã đính hôn với thư sinh trong huyện…”
Ta gắng gượng hỏi đứa con trai vô tâm ấy.
Nhị Nha từ nhỏ đã biết thương mẹ, chắc chắn sẽ không giống hắn.
Hạ Thần nhăn mặt bực dọc: “Hạ Nhị Nha sớm đã gả rồi, gì mà gả cho thư sinh. Là lão góa làng bên, từng đánh c.h.ế.t vợ, lão chịu bỏ ra năm lượng bạc cưới nó, cha và mẹ liền gả luôn!”
“Khi nào?”
“Hai năm trước.”
“Hai năm trước nó mới mười ba! Sao các người nỡ làm vậy! Nó mang họ Hạ, cũng là cốt nhục của Hạ Kỳ!”
“Còn không phải tại nó cứ đòi đi tìm bà sao?!”
Tim ta như bị d.a.o đ.â.m từng nhát.
Trong nhà vang lên tiếng gọi của bà Từ:
“Đại Lang, còn chưa đuổi cái người kia đi à?”
Hạ Thần hoàn toàn mất kiên nhẫn, kéo lê ta đi.
Con đường rải đá dẫn về phía sườn dốc, mọc đầy gai góc, đá nhọn lởm chởm.
Nhà họ Hạ ở cuối làng, xung quanh không có ai qua lại. Giữa trưa nắng gắt, bên ngoài càng vắng người hơn. Hạ Thần nhìn trái, nhìn phải, không hề cúi đầu nhìn ta.
Rồi nó trực tiếp ném ta xuống dốc, giống như vứt bỏ một con ch.ó già hấp hối.
2
Ta bị tiếng sấm làm cho tỉnh lại. Mở mắt ra, ta đang ở trong một hang động tối om.
Dựa vào ánh chớp, ta nhìn thấy cơn mưa như trút nước bên ngoài, và cả cô bé đang cuộn tròn bên cạnh ta.
Là Nhị Nha, con gái của ta, là Nhị Nha của ta!
Nhìn gương mặt non nớt đầy sợ hãi của con, ta mới nhận ra, ta đã trọng sinh rồi.
Ta sống lại vào mười năm trước, vào ngày trước khi tin dữ về cái c.h.ế.t của Hạ Kỳ được báo về nhà.
Lúc này, Hạ Thần đã tám tuổi, ta cố ý gửi nó đến tư thục trên trấn để học vỡ lòng.
Học phí tư thục trên trấn là mười lượng bạc mỗi năm, vét sạch của cải trong nhà vẫn còn thiếu một ít.
Vì thế ta ngày ngày lên núi hái thuốc, bán cho tiệm thuốc để đổi lấy tiền. Nhị Nha tự nguyện đeo giỏ tre nhỏ trên lưng, theo ta lên núi.
Con bé nói muốn cùng ta tích tiền để cho huynh trưởng đi học, sau này huynh trưởng có tiền đồ rồi sẽ mua cho nó thật nhiều kẹo đường.
Kiếp trước, chính vào ngày này ta cùng Nhị Nha lên núi vì muốn hái một gốc hoàng kỳ nên ta ngã xuống vách núi khiến chân bị thương.
Không ngờ thời tiết thay đổi đột ngột, mưa lớn đổ xuống. Một đứa trẻ năm tuổi như Nhị Nha đã nửa kéo nửa dìu ta vào hang núi để tránh mưa. Tối hôm đó, Nhị Nha phát sốt cao.
Hôm sau, tin Hạ Kỳ tử trận truyền về nhà. Ngay sau đó, Hạ Thần cũng ngã bệnh.
Ta bị thương ở chân, không thể làm việc còn hai đứa con thì yếu ớt không dậy nổi.
Ba ngày sau khi chôn cất Hạ Thần, thì Từ Thị cho ta uống một bát nước, khi tỉnh lại ta đã bị giam trong một viện lạ.
Lúc đó ta mới biết, Từ Thị đã bán ta đi.
Quý thiếp của Đông Dương Hầu gia không thể sinh con, nhưng lại muốn có con bên mình, liền chọn ta làm người sinh con thay, vì ta có nét giống nàng ta.
Ta từng thử trốn thoát. Nhưng họ nói rằng quý nhân đã trả hai mươi lượng bạc, số bạc đó đã được Từ thị dùng để mua thuốc cho con ta rồi. Ta đành ở lại, trở thành cái bụng sinh con của người khác.
Ta sống mơ hồ cả một đời, đến khi c.h.ế.t mới tỉnh ngộ. May thay, ông trời có mắt, cho ta sống lại một lần nữa.
Ta ôm Nhị Nha khóc òa lên. Con bé bị ta làm cho sợ, cũng khóc theo. Khóc đến mệt, ta lau nước mắt của mình cũng lau nước mắt cho Nhị Nha.
Mưa đã tạnh, mây đen tan hết, bên ngoài hang động lại sáng sủa. Chúng ta nên quay về thôi.
Ta hỏi Nhị Nha: “Con còn nhớ đường về nhà không?”
“Nhị Nha nhớ, Nhị Nha đã cùng mẹ đi rất nhiều lần rồi.” Con bé ngoan ngoãn trả lời.
Ta lại hỏi: “Con có dám tự mình về nhà không?”
“Mẹ không về sao?”
“Mẹ bị thương ở chân, đi không nổi nữa.”
“Nhị Nha sẽ đỡ mẹ về, con không thể bỏ mẹ lại.”
“Không, con về trước, rồi gọi bà nội đến, để bà đỡ mẹ về.”
Kiếp trước, chính vì Nhị Nha dìu ta về nên mới kiệt sức và sinh bệnh. Còn ta, vì vậy mà vết thương nặng thêm, cuối cùng bị Từ thị nắm thóp.
Sống lại một đời, ta tuyệt đối sẽ không đi vào vết xe đổ.
Ta dặn Nhị Nha: “Con về nhà tìm bà nội, lén nói với bà rằng mẹ vì muốn hái một cây linh chi trăm năm mà ngã, bảo bà lặng lẽ đến đón mẹ, đừng để người khác biết.”
Trong núi thật sự có linh chi trăm năm. Mười mấy năm trước, một đứa trẻ mồ côi trong làng từng nhặt được một cây, bán được bảy mươi lượng bạc sau đó xây được hai gian nhà, mua ba mẫu ruộng, còn cưới được vợ.
Từ thị là người tham lam nhất, Nhị Nha nói thế thì bà ta nhất định sẽ đến.
“Có linh chi thật không?” Nhị Nha ngơ ngác hỏi.
“Có chứ.” Ta dỗ con, “Mẹ nhìn thấy rồi mà.”
Nhị Nha chưa từng nghi ngờ lời ta: “Vậy con về gọi bà nội đến hái linh chi, bán lấy tiền cho huynh trưởng đi học.”
Ta nhìn con rời đi, mũi cay cay. Ta đợi trong hang một canh giờ, cuối cùng cũng chờ được Từ thị đến.
“Linh chi đâu?”
Bà ta kích động và gấp gáp: “A Nguyệt, Nhị Nha nói con tìm được linh chi trăm năm, đó là phúc lớn đấy.”
Ta cụp mắt xuống, giấu đi thù hận trong đáy mắt.
ta cười tươi: “Mẹ à, con bé còn nhỏ, chắc nói không rõ. Không phải con hái được đâu, mà là lúc ngã xuống vách núi thì nhìn thấy. To cỡ cái cối đá, giấu trong bụi cỏ, nếu không ngã xuống thì cũng không phát hiện được.”
“Chỉ tiếc là giờ con bị thương, chỗ đó lại dốc đứng, con không thể hái được, cũng không thể dẫn mẹ đến.”
Ta chỉ về phía vách núi: “Đó, ở hướng đó. Con sợ người trong làng biết thì sẽ chạy lên tìm, người ta trẻ khỏe hơn mình, biết chỗ rồi thì có khi trộm hái mất.”
Từ thị lập tức tin ngay. Bà ta tham lam nhìn về phía ta chỉ, thì thầm: “A Nguyệt, con làm đúng, không thể để người khác biết.”
Ta để Từ thị đỡ mình về nhà, dọc đường ta cố tình đè cả trọng lượng lên người bà ta, khiến bà ta mệt mỏi rã rời.
Vừa đến cổng sân, thấy Hạ Thần đang ngồi xổm dưới cây lựu bắt kiến.
Nghe thấy tiếng bên ngoài, thằng bé lập tức nhặt cành cây gần đó, bắt đầu vẽ vẽ xuống đất.
Từ thị đỡ ta ngồi dưới mái hiên, còn mình thì mệt lả ngồi bệt xuống đất.
Hạ Thần cầm cành cây chạy đến, mắt sáng lấp lánh nhìn ta:
“Mẹ, hôm nay con học thêm được mười chữ nữa, sắp tới con có thể đi học ở tư thục rồi đúng không?”
Nghe tiếng gọi “mẹ” này mà ta chỉ thấy ghê tởm.
ta khó xử nói: “Hôm nay mẹ ngã từ vách núi xuống bị thương ở chân, học phí của con vẫn chưa đủ, tháng này sợ không được rồi đợi tháng sau đi.”
Hạ Thần không vui: “Con đã tám tuổi rồi, trẻ con nhà người ta sáu tuổi đã đi học, mẹ, con đã chậm trễ rồi!”
“Ừ nhỉ, con tám tuổi rồi.” Ta lạnh lùng nói, “Mẹ bị thương ở chân, em gái còn nhỏ, đi theo mẹ cả ngày đã mệt. Bà nội thì đỡ mẹ về, ai cũng mệt rồi. Con trai nhà chú Chu ở đầu làng tám tuổi đã có thể theo người lớn lên núi đốn củi rồi đấy, con vào nhà làm việc đi, chuẩn bị bữa tối luôn.”
Hạ Thần cãi lý: “Mẹ, con là người học hành, thánh nhân nói quân tử tránh xa bếp núc, con sao có thể làm những việc đó?”
Ta ngạc nhiên: “Người học hành thì không thể làm việc nhà à? Vậy con đừng đi học nữa, nhà bây giờ toàn người già yếu bệnh tật, còn phải trông vào con đấy!”
Hạ Thần sững sờ, mắt đỏ lên làm bộ đáng thương trước mặt ta.
Nhị Nha không chịu nổi, kéo tay áo ta định nói giúp. Ta giả vờ không thấy, ôm chân mình kêu đau liên tục.
Nhị Nha vội vàng chạy quanh lo lắng, quên mất Hạ Thần.
Hạ Thần dù sao cũng còn nhỏ, thấy vẻ mặt ta nghiêm túc thì sợ, cuối cùng cũng đồng ý đi làm việc.
Từ thị thì xót cháu, dù mệt đến thở không ra hơi vẫn gắng sức đi giúp.
Ta mặc kệ họ, kéo Nhị Nha vào phòng lên giường nằm. Vừa chờ cơm tối, vừa tính kế tiếp theo.
Nhìn Nhị Nha đang xoa thuốc rượu cho mình, lòng ta mềm ra. Giờ đây con gái là điểm yếu duy nhất của ta, việc đầu tiên ta phải làm, là đưa nó ra khỏi cái ổ sói mang tên nhà họ Hạ.
